Strona główna › Dysleksja: co to jest
Dysleksja: co to jest? Wyjaśnienie dla rodzica i nauczyciela
Krótko, bez medycznego żargonu: czym są specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu, kto je rozpoznaje i co można robić w domu na co dzień.
Nadzór merytoryczny: Mateusz Będkowski, pedagog terapeuta
Dysleksja w kilku zdaniach
Dysleksja rozwojowa to specyficzne trudności w nauce czytania i pisania. Dziecko jest zdolne i się stara, a mimo to czytanie idzie wolniej i męczy bardziej, niż wynikałoby z jego wieku i możliwości. Wynika to z tego, że przetwarzanie dźwięków mowy i zapisu liter przebiega inaczej. To nie jest lenistwo, brak chęci ani wina rodziców.
Słowo „dysleksja” bywa używane szeroko, dlatego warto wiedzieć, że w szkole mówi się o kilku pokrewnych trudnościach. Zwykle występują razem, ale nie zawsze.
| Trudność | Czego dotyczy | Jak to bywa widać |
|---|---|---|
| Dysleksja | Czytanie | Dziecko czyta wolno, zgaduje końcówki wyrazów, gubi wiersz, nie lubi czytać na głos. |
| Dysortografia | Pisownia | Błędy ortograficzne mimo znajomości zasad; ó i u, rz i ż, ch i h mylą się nawet w prostych wyrazach. |
| Dysgrafia | Pismo | Pismo mało czytelne i bardzo męczące, wolne tempo, napięta ręka. |
Czego dysleksja nie oznacza
- Nie oznacza niskiej inteligencji. Wielu uczniów z dysleksją świetnie radzi sobie z rozumowaniem, mówieniem i wiedzą o świecie.
- Nie „mija z wiekiem” ani nie jest skutkiem zaniedbań. Trudności zmieniają się w czasie, a odpowiednie ćwiczenia i dostosowanie wymagań pomagają się z nimi oswoić.
- Nie wymaga straszenia dziecka ani wielogodzinnych dodatkowych zadań. Przeciwnie: najlepiej działają krótkie, spokojne sesje.
Kto rozpoznaje dysleksję
Diagnozę stawia poradnia psychologiczno-pedagogiczna, po badaniu psychologa i pedagoga. Na jej podstawie powstaje opinia ze wskazówkami dla szkoły i rodziców. Szczegóły, w tym kiedy zwykle przeprowadza się pogłębioną diagnozę, najlepiej omówić w poradni, bo zależą od wieku dziecka i sytuacji szkolnej. Żadna strona internetowa ani karta pracy nie zastąpi takiego badania, a nasze materiały też nie służą do stawiania diagnozy.
Gdy się niepokoisz: jeśli widzisz, że dziecko zadanie z czytania robi dwa razy dłużej niż rówieśnicy albo unika głośnego czytania i pisania, porozmawiaj z wychowawcą i zapytaj w poradni o umówienie badania. To spokojny pierwszy krok.
Co możesz robić w domu
- Krótko i codziennie. Dziesięć minut ćwiczeń zwykle daje więcej niż godzina raz w tygodniu.
- Jedna trudność naraz. Jednego dnia sylaby, drugiego szlaczki, trzeciego ortografia. Nie wszystko jednocześnie.
- Czytajcie razem. Na zmianę zdanie po zdaniu albo dziecko czyta, a dorosły pokazuje palcem miejsce. Wygodnie jest też użyć linijki czytelniczej, którą znajdziesz na górze tej strony.
- Wygodny tekst. Większa czcionka, większe odstępy i kremowy papier często ułatwiają czytanie. Dlatego na tej stronie możesz ustawić wygląd po swojemu.
- Chwal wysiłek. „Widzę, że starałeś się przy tym słowie” działa lepiej niż liczenie błędów.
Gdzie szukać ćwiczeń
- Czytanie: litery, sylaby i karty pracy
- Ortografia z Ortusiem
- Dysgrafia: plan na cztery tygodnie
- Ćwiczenia grafomotoryczne i szlaczki
- Percepcja wzrokowa i słuchowa
Na start
Czytanie krok po kroku — pakiet 5 zestawów, litery i sylaby PDF
Pięć zestawów do spokojnej nauki czytania: cały alfabet, sylaby, głoski i gry słuchowe.
PDF od razu po zapłacie · BLIK · bez konta · faktura dla szkoły · zobacz w sklepie
Pojedyncze zestawy na początek
Litery pod lupą — cały alfabet, 116 kart pracy PDF z kluczem
Najczęstsze pytania
Czy dysleksja to choroba?
Nie. To specyficzna trudność w uczeniu się, związana z tym, jak mózg przetwarza język pisany. Dzieci z dysleksją nie są chore, tylko potrzebują innego sposobu uczenia się i więcej czasu.
Czy dziecko z dysleksją może dobrze się uczyć?
Tak. Z odpowiednim wsparciem, dostosowaniem wymagań i ćwiczeniami wiele dzieci radzi sobie dobrze, a niektóre mają szczególne mocne strony, na przykład w rozumowaniu albo pracy z obrazem.
Czy te karty pracy zastępują zajęcia w poradni?
Nie. To ćwiczenia pomocnicze do pracy w domu i w szkole. Zalecenia ustala poradnia, a zajęcia prowadzi specjalista. Karty możesz włączyć w ten plan.
Tu nie stawiamy diagnozy. Dysleksję, dysortografię i dysgrafię rozpoznaje poradnia psychologiczno-pedagogiczna. Nasze karty pracy to ćwiczenia pomocnicze, z których można korzystać w domu i na zajęciach razem z zaleceniami specjalistów.